Stelt u zich voor: u staat bij de kassa van de biologische supermarkt met een kratje havermelk en een avocado die per privé vliegtuig is ingevlogen. De kassière scant niet alleen uw bonuskaart, maar trekt ook even uw digitale stempas door de lezer. "Ah, D66," zegt ze met een meewarig lachje. "Dat wordt dan 400% klimaatcompensatie-toeslag. U wilde de wereld redden, toch? Uw pinpas mag nu laten zien hoe diep die liefde voor de planeet écht zit."
Het is tijd voor het Nationaal Ideologisch Afrekenmodel (NIA). Want laten we eerlijk zijn: de wereld redden is een fantastische hobby, maar waarom moet de buurman in zijn tweedehands Opel Astra eigenlijk meebetalen aan jouw morele verhevenheid?
Het beleidsplan is simpel (zelfs voor een sociologiestudent):
De Brandstof-Boemerang: Stemde je voor 'groene transitie'? Top! Voor jou kost de benzine 4,50 euro per liter. Zo voel je pas écht die urgentie waar je op X zo over loopt te toeteren. De rest van Nederland betaalt gewoon een eurootje, want zij hebben wél een baan waar ze fysiek naartoe moeten.
Wetenschappelijke Biefstuk-taks: D66-stemmers dwepen graag met "De Wetenschap". Prima. In ons nieuwe plan rekenen we de exacte CO2-uitstoot van elk lapje vlees direct door aan de kiezer die de klimaatdoelen heeft ondertekend. Een biefstukje voor de progressieve stadsbewoner? Dat is dan 45 euro, inclusief 'kijk-mij-eens-bewust-zijn'-toeslag.
De Warmtepomp-Loterij: Heb je gestemd op een partij die gasvrij wonen verplicht? Dan komt de overheid morgen jouw cv-ketel ophalen. Je krijgt er een warmtepomp voor terug die het geluid maakt van een opstijgende Boeing 747 en die je huis verwarmt tot een comfortabele 14 graden. De rekening van 20.000 euro wordt automatisch van je spaarrekening afgeschreven. Wetenschap is meten is weten, toch?
Het is de ultieme vorm van democratie: Eerlijk Zullen We Alles Delen (Maar Vooral Jij). De "wetenschap" waar de grachtengordel zo mee dweept, krijgt plotseling een heel tastbaar prijskaartje. Want wetenschappers zeggen ook dat we minder moeten consumeren, maar dat geldt natuurlijk altijd voor andere mensen.
Met het NIA-model wordt politiek weer een persoonlijke investering. Eens kijken hoe snel de "consensus" verandert als de haverlatte plotseling twaalf euro kost omdat de uitstoot van de koffiebonen direct wordt verrekend met het stemgedrag van de drinker.
Dus, lieve wereldverbeteraars: de wereld redden kan vanaf nu gewoon per pin. Wel even contactloos, want we willen natuurlijk niet dat jullie je handen vuilmaken aan de realiteit.
Gerard Krispijn.