De Gekken van de Glanzende Wereld
Heb je dat ook weleens? Dat je rustig op de bank zit, een slok koffie neemt, en plotseling je buurman op de beeldbuis ziet verschijnen? Niet omdat hij de Staatsloterij heeft gewonnen, en godzijdank niet omdat hij gezocht wordt door Opsporing Verzocht. Nee, hij staat met een gestoorde, felle glimlach in de Lidl-supermarkt. Waarom? Omdat de supermarktketen blijkbaar weer is uitgeroepen tot de ‘Beste Broodbakker van het Land’.
En daar staat-ie dan. Buurman Sjaak. Een man die normaal gesproken zijn bed niet uitkomt voor minder dan een discussie over de erfafscheiding. Nu staat hij op bevel van een overwerkte regisseur hysterisch aan een versgebakken tijgerbrood te trekken. Alsof zijn leven ervan afhangt. Alsof die korst heilig is. Je ziet de spierballen op zijn armen trillen. “Ja, Sjaak, méér passie voor dat volkorenbrood! Trek alsof je de hoofdprijs wint!” En Sjaak trekt. Sjaak trekt zich een ongeluk voor drie tientjes, een waardebon en voor de aandacht.
Je moet wel een tikkeltje gestoord zijn om dit vrijwillig te doen. Wat bezielt de reclamefigurant?
Het begint al bij de casting. Honderden volwassen mensen staan in de rij om auditie te doen voor de rol van ‘Klant 3 die intens gelukkig wordt van wc-papier’. Je moet ter plekke kunnen spelen dat je een orgasmische ervaring krijgt van driedubbelgelaagd papier met zeebriesgeur. De regisseur roept: “En... actie! Je hebt net de zachtheid van je leven gevoeld!” En daar gaan ze. Ogen dicht, diepe zucht, wang tegen de rol. Pure waanzin.
Het ergste is de transformatie op de set. Normale, rationele burgers veranderen binnen vijf minuten in gestoorde personages die in het echte leven direct zouden worden opgenomen in een inrichting. Niemand reageert in het echt zo op producten. Niemand danst door de keuken omdat de vloeibare vaatwasblokjes in de bonus zijn. Niemand kijkt met een blik van erotische extase naar een kuipje smeerkaas.
Maar in reclameland is dit de norm. Je wordt betaald om je waardigheid bij de klapdeuren in te leveren. Je staat urenlang in de felle lampen, krijgt instructies als “kijk alsof deze diepvriespizza je herinnert aan je overleden oma”, en je doet het nog ook.
Als de commercial eenmaal op televisie is, begint de echte ellende. Je hele familie appt je en je vrienden lachen je in de kroeg gewoon recht in je gezicht uit. En elke keer als je de lokale supermarkt binnenloopt, fluisteren de caissières achter je rug en giegelen ze. Maar ach, je bent wel mooi ‘die man van dat brood’. Een BN’er in de marge. Sjaak loopt in ieder geval weer met zijn borst vooruit door de straat. Al koopt hij zijn brood voortaan wel ergens anders, puur om de schaamte te voorkomen.
Gerard Krispijn