Zoveel mensen doen er zo makkelijk over. Maar als je naar de cijfers kijkt van het RIVM, blijkt daaruit dat, ook al zouden alle boeren verdwijnen, en dan meen ik ook "alle" dan nog voldoen we niet aan de stikstofeisen die ze hebben verzonnen.
Dus de vraag moet zijn: als de boer straks weg is, wie is er dan aan de beurt?
Nederland heeft een probleem. Op papier dan, want het is een papieren, verzonnen probleem. Er is niets aan de hand.
Maar goed, we gaan even kijken naar die wereld waarin die gekken leven.
Bijna de helft van de stikstofdepositie op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden komt uit de Nederlandse landbouw. Dus hup.
Boeren uitkopen. Boeren laten stoppen. Minder vee. Minder mest.
Minder landbouw. Probleem opgelost. Toch?
Nou...Nee.
Dat zegt niet deze vervelende columnist met zijn veel te grote bek.
Dat zegt het RIVM.
In 2023 lag slechts 30 procent van de stikstofgevoelige natuur onder de kritische depositiewaarde. Voor 2030 is het wettelijke doel 50 procent.
Met het huidige beleid verwacht het RIVM echter slechts 32 tot 34 procent. En voor 2035? 33 tot 39 procent.
Dus ondanks alle maatregelen zijn we er nog lang niet.
En dan wordt het interessant.
Want het RIVM berekende dat om de wettelijke doelen te halen, de uitstoot van zowel stikstofoxiden als ammoniak uit “alle Nederlandse bronnen” nog eens ongeveer 38 procent extra moet dalen bovenop de al verwachte daling.
“Alle bronnen.”
Heb je er weleens bij stilgestaan wie dan alle bronnen zijn?
Dat klinkt toch een beetje ongemakkelijk.
Want als alle boeren straks massaal van hun land zijn verdwenen ( en dat gaat gebeuren )en het stikstofprobleem vervolgens nog steeds niet is opgelost...
Wie gaan ze dan vertellen dat ze minder mogen?
De automobilist?
“Sorry meneer, u mag niet meer naar uw werk. De natuur heeft een bloedhekel aan uw Opel.”
De bouw?
“Sorry, die woningbouw gaat niet door. Te veel uitstoot.”
De industrie?
“Sorry, fabriek dicht. Maar geen zorgen, uw werkloosheid is wel stikstofarm.”
Of misschien zijn wij zelf aan de beurt? Veel van ons rijden auto.
Wij verwarmen ons huis, als je het kunt betalen.
Veel mensen vliegen weleens.
Veel mensen eten weleens vlees.
Veel mensen gaan op vakantie.
Onze kinderen willen ook een huis.
Ja, die verdomd slechte burger toch.
Misschien moeten we daarom maar alvast een nieuwe slogan bedenken: “Eerst de boer. Daarna de burger.”
En voordat iemand roept dat dit onzin is: zeg mij dan even op wie ze nog meer stikstof kunnen laten bezuinigen?
Er komt een moment dat wij aan de beurt zijn. Dat kan ik je op een briefje geven.
Is het niet beter om NU stop te zeggen?
Kijk, ik stel alleen een heel simpele vraag.
Als het huidige beleid niet genoeg is...
Als er volgens het RIVM uit alle Nederlandse bronnen verder moet worden gereduceerd....Waar houdt het dan op?
Want die verzonnen stikstofregels trekken zich niets aan van verkiezingsprogramma's.
De agenda dendert wel door hoor.
Als een doel wettelijk is vastgelegd en vervolgens niet wordt gehaald, zal er vroeg of laat druk ontstaan om aanvullende maatregelen te nemen.
De overheid zegt dat zelf. En daar zit mijn zorg.
Want de boer kan niet nóg een keer verdwijnen.
Die is dan namelijk al weg.
Dus blijven er andere bronnen over. Verkeer. Industrie .Mobiliteit. Bouw.
En uiteindelijk wij, de burger.
En dan staan we daar. Met onze lege weilanden.
Zonder boeren.
Met steeds strengere regels.
En met dezelfde stikstofnorm die nog steeds niet gehaald wordt.
Maar ach...
Nederlanders zijn wat dat betreft gelukkig een buitengewoon flexibel volk.
Je kunt ons langzaam alles afnemen. Onze boer. Onze betaalbare brandstof. Onze vrijheid om te bouwen. Onze bewegingsvrijheid.
Zolang je het maar in kleine stapjes doet.
Want dan merkt niemand dat we allang aan het lopen zijn...
richting de uitgang.
Gerard Krispijn