Kunnen jullie je vinden in de conclusie die ik trek?
Of zeg je rot op met die nonsens? Dat kan natuurlijk ook.
Soms vraag ik mij werkelijk af aan wie sommige politici hun ziel hebben verkocht. Maar eigenlijk is dat niet eens de belangrijkste vraag.
De veel belangrijkere vraag is: hoe krijgen ze het in godsnaam voor elkaar om na al die leugens, gebroken beloften en politieke waanzin gewoon weer vrolijk op het pluche te blijven zitten?
Nou, omdat een groot deel van Nederland geen idee heeft wat er überhaupt gebeurt.
Vraag aan de eerste de beste burger of hij ooit van het AERIUS-model heeft gehoord.
Wedden dat hij je aankijkt alsof je zojuist hebt verteld dat je thuis een eenhoorn hebt staan? “AERIUS wat? ”Precies.
Vraag eens wat mensen weten over WOO-verzoeken en wat daar de afgelopen jaren allemaal uit naar boven is gekomen. De meeste mensen hebben geen flauw idee.
En dat is natuurlijk ontzettend handig. Want wat je niet weet, kun je ook niet controleren. En wat je niet kunt controleren, kun je makkelijk voor waarheid aannemen.
Welkom in de huidige democratie.
We hebben tegenwoordig internet waarmee mensen in drie seconden kunnen opzoeken of Frans Bauer vandaag jarig is, maar vraag iemand wat er daadwerkelijk uit een WOO-verzoek naar boven is gekomen en ineens is Google blijkbaar kapot.
Tijdens corona was het niet anders.
Ik vroeg mensen destijds regelmatig of ze wisten dat er nogal wat discussie bestond over de PCR-test, de manier waarop die werd ingezet en wat je nu eigenlijk precies met zo'n test kon concluderen.
Meestal kreeg ik dezelfde blik.
“Nee, nooit van gehoord.”
Of de discussie over de langetermijneffecten van vaccins, mondkapjes, de 1,5 meter, enzovoort.
De brief van Rutte aan Klaus Schwab waar Gideon van Meijeren Rutte mee om de oren sloeg? “Nooit gezien.”
En zo kan ik nog wel even doorgaan.
Maar ondertussen weet vrijwel iedereen wél dat Jetten ooit iets riep over vijf steden bouwen.
En Rutte? Die wist ons ooit ook nog lekker te maken met zijn beroemde duizend euro.
Want dát blijft hangen.
Een politicus die zegt: “U krijgt geld!”
Dat begrijpt iedereen.
Daar hoef je geen WOO-verzoek voor op te zoeken. Geen Kamerstukken voor door te spitten. Geen onderzoeksjournalistiek voor te volgen.
Ze gaan je wat beloven en hoppa, daar is je stem.
En dan verbaast men zich vervolgens dat mensen stemmen op de eerste de beste politicus die iets roept wat ze graag willen horen.
“BBB? Ja, die vrouw praat tenminste zo lekker normaal.”
Of Mona Keijzer. Ja hè? Echt een schatje.
Dát is blijkbaar tegenwoordig een verkiezingsprogramma.
Niet: wat heeft ze daadwerkelijk gedaan?
Niet: welke beloften zijn waargemaakt?
Niet: welke standpunten zijn veranderd zodra ze gekozen zijn?
Nee. Ze praat lekker normaal. Of ze is zo leuk.
Dan stem ik daarop.
Je wordt er moedeloos van.
Ondertussen worden politici bij ieder televisieoptreden voorzien van een camera, een microfoon en een journalist die netjes zijn vragen stelt.
De politicus doet zijn ingestudeerde riedeltje.
De journalist knikt ernstig.
De kijker denkt: “Nou, dat klinkt overtuigend.”
En klaar.
De volgende verkiezing kan alweer beginnen.
Daarom denk ik dat het probleem niet alleen is dat politici liegen.
Het probleem is dat de meeste mensen helemaal niet weten waar ze moeten zoeken om erachter te komen dát ze voorgelogen zijn.
Want een democratie is niet alleen: “U mag eens in de vier jaar een vakje rood maken.”
Een democratie zou ook moeten betekenen: “Hier is de informatie. Zoek het uit. Controleer ons. En reken ons erop af.”
Maar als de burger alleen voorgeschoteld krijgt wat toevallig voldoende kijkcijfers, likes of krantenkoppen oplevert, dan krijg je vanzelf een bevolking die vooral weet wat er op televisie is verteld. En niet wat er daadwerkelijk in de documenten staat.
Of we moeten gewoon de conclusie trekken dat het merendeel van de burgers het geen zak uitmaakt dat ze zijn belazerd en belazerd worden. En dat idee krijg ik, eerlijk gezegd, steeds vaker En in feite is dat eigenlijk wel de conclusie die ik trek.
En misschien is dát wel het grootste probleem van allemaal.
Niet dat de burger achterlijk is.
Maar dat de burger vaak simpelweg niet wil weten wat hij niet weet.
Gerard Krispijn